Kohët e fundit më ka rënë rasti të lexoj një artikull nga The Independent ku flitej për sa e vështirë është për brezin e sotëm të imagjinojë jetën pa smartphone.
Nuk ishte diçka dramatike apo nostalgjike, thjesht një realitet i thënë troç. Dhe pa e kuptuar, më çoi menjëherë te prindërit tanë, jo se jetonin më mirë apo më keq, por në një mënyrë që për ne sot duket si një botë tjetër.
Më duket interesante si ndryshojnë brez pas brezi mënyrat si përballojmë jetën.
Ne mbështetemi tek ekrani për çdo gjë: nga informacioni te udhëzimet, nga argëtimi te marrëdhëniet. Ata mbështeteshin te njerëzit. Ne jemi të mësuar t’i kemi përgjigjet menjëherë. Ata prisnin, kërkonin, provonin. Kur e mendoj, është një kontrast i madh, por që e tregon qartë sa shumë teknologjia ka ndërruar ritmin e jetës.
E bukura është se ndonjëherë prindërit tanë as nuk e kuptojnë pse ne shqetësohemi për gjëra që atyre u duken të vogla. Shembull: humb telefoni, bie interneti, mbaron bateria, nuk ngarkohet një email. Për ta nuk është dramë, sepse janë mësuar ta përballojnë ditën pa këto gjëra. Për ne janë pothuaj mini-katastrofa.
Dhe kjo nuk është as faj i tyre, as i yni. Thjesht dy botë që kanë funksionuar në mënyra të ndryshme.
Përpara teknologjisë, ata kishin ritmin e përditshëm: punën, bisedat me njerëzit, ndihmën e njëri-tjetrit. Sot, ne e kalojmë gjysmën e ditës duke u rrotulluar mes njoftimeve, mesazheve dhe kërkimeve të pafundme.
Dhe nuk është çudi që brezi i ri shpesh ndihet i mbingarkuar sepse çdo gjë vjen shumë shpejt, shumë fort, shumë menjëherë.
Kur flas me prindërit, e kuptoj që ata janë rritur në një botë ku çdo gjë mësohej me njerëz, jo me ekran. Nëse doje diçka, pyesje dikë. Nëse nuk dije diçka, provoje vetë. Informacioni nuk vinte menjëherë, por përmes përvojës.
Edhe marrëdhëniet ishin të tjera: më shumë takime, më shumë biseda ballë për ballë, më shumë kohë e kaluar bashkë pa u shpërqendruar nga mesazhet apo njoftimet.
Artikulli theksonte pikërisht këtë që brezi që po rritet sot e ka pothuaj të pamundur të imagjinojë një ditë pa ekran. Ndërsa për prindërit tanë ishte thjesht jeta e zakonshme. Fëmijët dilnin jashtë, luanin pa telefona, krijonin lojërat e tyre dhe gjithçka ishte më spontane, më organike.
Ne ndërkohë jetojmë në një botë ku gjithçka është e shpejtë. Nëse kemi një pyetje, e marrim përgjigjen për dy sekonda. Është komode, por edhe na heq atë pjesën e procesit.
Aftësinë për të menduar vetë, për të pritur, për të kërkuar. Dhe kjo ndihet në përditshmëri: jemi më pak prezentë, më shumë të shpërqendruar, më të mësuar t’i marrim gjërat gati.
Jeta e prindërve tanë ishte më e thjeshtë, por më e vërtetë. Jeta jonë është më e avancuar, por ndonjëherë më e shkëputur. Ata kishin pak, por ishin më të lidhur me realitetin.
Ne kemi shumë, por shpesh humbasim në mes të gjithë këtij “drejtim të shpejtë” që jeta moderne na imponon.
Në fund, ka një bukuri tek të dyja kohët.
Dhe ndoshta ne jemi brezi që duhet të gjejë balancën: të përfitojmë nga teknologjia pa harruar atë pjesën njerëzore që prindërit tanë e kanë pasur gjithmonë natyrshëm.
Përgatiti për HumAI, Elda Ndreu